Magnezyum Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Tedavisi Nasıl Olur?

Ana Sayfa » Vitaminler ve Mineraller » Magnezyum Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Tedavisi Nasıl Olur?

Magnezyum eksikliği, kalp çarpıntısı, mide krampları ve kas spazmlarına neden olabilir. Bu yazımızda, tüm ayrıntılarıyla, magnezyum eksikliği belirtileri ve diyet tedavisi yöntemlerini ele aldık. Sorularınız olursa, yazının altına yorum olarak bırakabilirsiniz. Tüm sorularınızı cevaplıyor olacağız.

Magnezyum Minareli Nedir?  

Magnezyum en hafif metal hayati önem taşıyan 11 mineralden biridir. İnsan vücudunda ortalama 25 gram magnezyum bulunmaktadır. Vücut ağırlığının % 0.05’ini oluşturmaktadır ancak birçok enzimin çalışması için gereklidir. Diyet ile vücuda yaklaşık 250-300 mg magnezyum alınmaktadır.

Diyetle alınan magnezyumun %30-40’ı barsaklardan emilmektedir. Magnezyum birçok vücut fonksiyonun eksiksiz çalışabilmesi için gereklidir bu nedenle vücuttaki magnezyum depolarının sürekli doldurulması gerekmektedir. Magnezyumun %60’ı kemiklerde kalsiyum ve fosfot ile birlikte depolanmaktadır ancak, magnezyumun asıl görevi %40 oranında depolandığı kan ve kas sistemindedir.

Bu konuyla ilgili hazırladığım video’yu aşağıdan seyredebilirsiniz.

Magnezyum Mineralinin Sağlığımıza Faydaları Nelerdir? 

  • Magnezyum kalsiyumla birlikte kasların güçlenmesini, protein sentezini ve enzim sistemi işlevlerinde, hücrelerin büyümesinde, yenilenmesinde ve yapımında önemli rol oynamaktadır. Magnezyum vücut tarafından kolaylıkla emilebilen bir mineral olup, yeterli ve dengeli beslenme ile günlük magnezyum ihtiyacı rahatlıkla karşılanabilinmektedir. Besinlerdeki magnezyum miktarının yaklaşık % 55’i vücut tarafından kolay emilebilmektedir.
  • Magnezyum üçbinden fazla enzimin, özellikle de fosfat transferi yapan enzimlerin kofaktörü olarak görev alır. Bu nedenle magnezyum, elektriksel olarak uyarılabilen dokuların aktivitesinde önemli rol oynar.
  • Magnezyum kalp atışındaki kalbin kasılıp gevşemesini sağlayan kalp kasının ve düz kas hücrelerindeki kalsiyum hareketini de regüle eder.
  • Sinirsel uyarıların transmisyonunda önemli rol oynayan tiamin pirofosfat kofaktör aktivitesi için magnezyum gereklidir ve bu da makromoleküler yapıyı stabilize eder. Vücut işleyişini düzenleyen homosistein metabolizmasına katılır.
  • Magnezyum sinirsel ve kas sistemindeki uyarılara cevap vermekte ve gevşemeyi sağlamaktadır. Sinir sisteminin ve kas sisteminin gevşeyebilmesini sağladığı için “Anti-stres minerali“ olarak bilinmektedir. Kalp damarlarının esnekliğini sağlayarak kalp krizlerini önleyici etki göstermekte ve damar genişletici özelliği kan basıncını azaltmaktadır.

Mineraller ve Vucüttaki Miktarları - Magnezyum Eksikliği Durumu

Magnezyum İçeren En Zengin Gıdalar

Magnezyum İçeren Besinler ve Yiyecekler

Magnezyum toprakta bol miktarda bulunmaktadır. Bu nedenle topraktan bitkilere kolaylıkla magnezyum geçişi sağlanmakta beslenme yolu ile insan vücuduna alınmaktadır. Ayrıca, En Zengin Magnezyum İçeren Besinler başlıklı yazımıza mutlaka göz atın. Bu bölümde, kısaca bahsettiğimiz besinler hakkında tüm detayları öğrenebilirsiniz.

Yeşil yapraklı sebzelerde kuzukulağı 103 mg magnezyum içeriği ile en zengin magnezyum içeriğine sahip sebzedir. Sonraki sırayı ıspanak ve pazı 80 mg magnezyum içeriği ile takip etmektedir. Semizotu 68 mg magnezyum, maydanoz 50 mg magnezyum, roka 47 mg magnezyum, tere 38 mg magnezyum, kıvırcık ve marul 14 mg magnezyum içermektedir.

Kuruyemişlerde magnezyum içeriği en yüksek kabak çekirdeği 535 mg, ay çekirdeği 325 mg magnezyum içermektedir. Kurubaklagillerden magnezyum içeriği en yüksek fasulye 190 mg, mercimek 122 mg magnezyum içermektedir. Çikolatanın ham maddesi olan kakaoda 400-500 mg arası magnezyum içermektedir.

Aşağıdaki tabloda bazı besinlerin magnezyum içerikleri verilmiştir. 

BesinMG (mg/100gr.)BesinMG (mg/100gr.)BesinMG (mg/100gr.)BesinMG (mg/100gr.)
Badem300Ceviz158Brokoli30Süt10
Yulaf276Esmer Pirinç110Muz29Pirinç6
Kestane225Kepekli Ekmek85Pişmiş Patates25Mısır Gevreği6
Susam200Ispanak80Beyaz ekmek20Elma4
Tuzlu Fıstık183Pişmiş Fasulye40Az Yağlı Yoğurt17Bal0,6

Yaşa ve Cinsiyete Göre Magnezyum İhtiyacı 

Magnezyum ihtiyacı cinsiyet, yaş gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Yetişkin bir kadın günde ortalama 300 mg, yetişkin bir erkek ise günde ortalama 350 mg magnezyum alması önerilmektedir. Yaşa, cinsiyete ve ihtiyaca göre ortalama günlük magnezyum alımı aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Yaş – DurumErkekKadın
0-6 aylık30 mg30 mg
6-12 aylık75 mg75 mg
1-3 yaş80 mg80 mg
4-8 yaş130 mg130 mg
9-13 yaş240 mg240 mg
14-18 yaş410 mg360 mg
18-30 yaş400 mg310 mg
30 yaş üstü420 mg320 mg
Gebe360 mg
Emziren anne320 mg

Magnezyum Eksikliği Nasıl Oluşur?

Normal plasma magnezyum konsantrasyonu 1.7-2.1 mg/dl = 0.7-0.9 mmol/L = 1.4-1.7mEq/L dir. Magnezyum eksikliği ayrıca, hipomagnezemi olarak bilinmektedir. Serum magnezyum konsantrasyonuna göre magnezyum eksikliği şiddeti belirlenmekte ve eksikliğin giderilmesi üzerine tedavi planlanmaktadır. Serum Mg konsantrasyonu 1.6 mEq/L’nin (< 1.9 mg/dl) altına indiğinde şiddetli hipomagnezemi olarak değerlendirilmektedir. 

Yetişkinlerde Magnezyum Eksikliği:

  • Magnezyum minerali en çok toprakta ve deniz suyunda bulunmaktadır. Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu veya magnezyum mineralinin toprakta azalması sonucu vücuda yeteri kadar magnezyum alınamamasına neden olmaktadır. Bu nedenle yeterli beslenme durumunda bile eksiklik görülebilmektedir.
  • Gebelik ve emziklilik döneminde magnezyum ihtiyacı artmaktadır ve beslenme ile karşılanamadığı durumlarda besin takviyesi olarak dışardan alınmalıdır. Aksi durumda magnezyum eksikliği meydana gelecek ve anne ve bebek için riskli durumların meydana gelmesine neden olabilecektir.
  • Normal beslenme ile bireylerin magnezyum ihtiyacı karşılanabilmektedir ancak bazı sebzelerde ve tahıllarda bulunan oksalat ve fitat, demiri olduğu gibi, magnezyumu da bağlayarak emilmesini güçleştirmektedir. Bu nedenle emilim bozukluğu olan bireylerde magnezyum emilimi giderek azalacak ve magnezyum eksikliğine yol açacaktır.
  • Düşük magnezyumlu diyet, fazla tuz alımı, alkol ve tiazid grubu diüretiklerin kullanımı magnezyumun idrarla atılımını artırarak magnezyumun vücuttaki miktarını düşürmektedir. Bu nedenle de eksiklik görülebilmektedir.
  • Yetersiz alıma (az ve düzensiz yemek yeme alışkanlığı, dengesiz beslenme, rejimler ve hazır yiyeceklere yönelmenin dışında düşük miktarda magnezyum taşıyan suların içilmesi), artan gereksinime (büyüme, hamilelik, emzirme, yoğun zihinsel faaliyetler, fiziksel ve mental stres, alkol tüketimi, fosfatlarca zengin beslenme, yüksek tuzlu beslenme, magnezyum atılmasına neden olan ilaçların kullanılması),

Hipomagnezemi

  • Uzamış parenteral beslenme (genellikle gastrik emilme ve diareye bağlı vücut sıvı kaybı ile kombine)
  • Laktasyon (artmış Mg ihtiyacı)
  • Aldosteron, ADH veya tiroid hormonu hipersekresyonu, hiperkalsemi, diabetik asidozis, sisplatin veya diüretik tedavisi  neden olmaktadır.

Klinikte Magnezyum Eksikliği

  • Birçok sebepten kaynaklanan malabsorbsiyon sendromu;
  • Protein-kalori malnutrisyonu (örneğin Kwashiorkor)
  • Paratiroid hastalığı; paratiroid bezindeki tümörün çıkarılmasından sonra hipomagnezemi görülmektedir.
  • Kronik alkolizm; hipomagnezemi büyük bir ihtimalle hem yetersiz alım hem de aşırı renal salgıdan kaynaklanır.
  • Kronik diare neden olmaktadır.
  • Hava kirliliği ve sonucunda oluşan asit yağmurları, artmış rafine su ve diğer ürünlerin kullanımı Mg mineralinin doğal yollardan alınımını oldukça azalttığı bildirilmiştir.

Magnezyum  Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Fizyolojik Belirtileri:

Magnezyum eksikliği sonucu kas sisteminde sorunlar meydana gelmektedir. Bunlar;

  • Kalp çarpıntısı: Kalp kasının düzenli çalışmasını engellemektedir.
  • Mide barsak krampları: Emilim bozuklukları meydana gelmektedir.
  • Kas spazmları: Kas sisteminin gevşemesine engel olmaktadır.

Psikolojik Belirtiler:

Magnezyum eksikliği sonucu sinirsel iletimin engellenmesi sonucu psikolojik belirtiler meydana gelmektedir. Magnezyumun yeterli alımının antidepresan alımı kadar psikolojik yönde etkili olduğu bildirilmiştir. Bunlar;

  • Çocuklarda dikkat eksikliği,
  • Çocuklarda hiperaktivite,
  • Depresyon,
  • Stresle baş edememe,
  • Sinirlilik hali,
  • Uyuşukluk
  • Konsantrasyon bozukluğu,
  • Dikkat dağınıklığı,
  • Unutkanlık,
  • Öğrenme güçlüğü,

Biyolojik Belirtiler:

  • Yaşlanma: Magnezyum eksikliği endotel hücrelerin yaşlanmasına neden olur.
  • Çalışmalar yetersiz Mg alımının ve/veya hipomagnezeminin inflamasyonu, oksidatif stresi, insülin direncini ve hiperlipidemiyi arttırdığını göstermektedir.
  • Yapılan bir çalışmada magnezyum eksikliği aynı zamanda serotonin hormonun eksikliğine neden olduğu bildirilmiştir.
  • Yapılan bir çalışmada magnezyum eksikliğinin Tip 2 Diyabet riskini arttırdığın bildirilmiştir.
  • Magnezyum homosistein metabolizmasında hücrelerin çalışması için gerekli olan enerjinin kullanımını sağlamaktadır. Magnezyum eksikliğinde hücre aktivasyonunda azalma ve zamanla hücre işlevlerinde bozulmalara ve hücrelerin ölmesine neden olamkatadır.

Magnezyum Eksikliği Nasıl Giderilir? 

Magnezyum eksikliğine göre magnezyum eksikliği giderilmeye çalışılır. Öncelikle magnezyumdan zengin olan koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kuruyemişler doktor ve diyetisyen gözetiminde beslenmesine dahil edilerek birincil olarak eksiklik giderilmektedir.

Magnezyum eksikliğinin şiddetli olması durumunda damar yolu ile magnezyum tedavisi uygulanmakta veya doktor tarafından önerilen magnezyum tabletler kullanılmaktadır.

Magnezyum Takviye Tabletler

Böbrek hastalarında magnezyumun vücuttan atımının zor olmasından dolayı doktor tavsiyesi dışında kullanmamaları gerekmektedir.

Magnezyum Eksikliğinde Görülen Hastalıklar Nelerdir? 

  • Magnezyum eksikliği sonucu fizyolojik, psikolojik ve biyolojik hastalıklar meydana gelmektedir.
  • Depresyon ve kalp hastalıkları en yaygın görülenlerdendir.
  • Magnezyum eksikliğine bağlı bozukluklar komplekstir ve genellikle çok yönlü metabolik ve nutrisyonel rahatsızlıklara eşlik ederler.
  • Düşük Mg seviyelerinin beyinde ağır metallerin birikmesine neden olarak Parkinson, multipl skleroz ve Alzheimer hastalıklarına yol açtığına dair deliller vardır.
  • Yine ağır metallere maruz kalan ve total vücut magnezyumu düşük olan çocuklarda ağır metal toksisitesi yaparak öğrenme bozukluklarının etyolojisinde rol alır. 

Ayrıca, bir önceki Kalsiyum Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Nasıl Giderilir? başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz. Kalsiyum, kemik sağlığı, iskelet gelişimi ve osteoporozdan korunma için çok önemlidir. Kalsiyum eksikliği belirtileri nelerdir ve nasıl giderilir konularında detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Bu yazımızı beğendiyseniz, aşağıdaki sosyal medya paylaşım tuşlarında paylaşabilirseniz çok seviniriz. Herkes faydalanmış olur. Sorularınızı alta bırakabilirsiniz.

Beğenin ve paylaşın, herkes faydalansın !
By |2018-09-22T10:42:04+00:00Temmuz 31st, 2018|Yorum yok
Diyetisyen Ayşe Tuğba Şengel, 2010 yılında Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden mezun oldu. Birçok devlet hastanesinde ve özel sektörde görev aldıktan sonra, şu anda 4. Levent / İstanbul'da kendi diyet kliniğinde hizmet vermektedir. Uzmanlık alanları arasında obezite, kilo verme, kilo alma, kilo kontrölü, hastalıklarda beslenme ve özel durumlarda beslenme ve diyet yer almaktadır.

Siz de fikrinizi belirtin